Tarih

Tarihte Bu Hafta (30. Hafta)

23 TEMMUZ

1784- Türkiye’nin Erzincan ilinde meydana gelen depremde 5 bin kişi hayatını kaybetti.

1821- Mora İsyanı sırasında Monemvasia şehrini ele geçiren Yunanlar 3000 Türk’ü katlettiler.

1829- William Austin Burt, daktilonun ilk hali olan tipografi makinesini icat etti.

1903- Ford şirketi, ürettiği ilk arabanın satışını yaptı.

1929- İtalya’da faşist hükümet, yabancı sözcüklerin kullanımını yasakladı.

1939- Hatay anavatan Türkiye’ye katılışı;

1516’da Yavuz Sultan Selim Hatay’ı fethetmiş ve Osmanlı Devleti hakimiyeti dönemi başlamıştır. Memlûk Devleti’nden zapt edilen Antakya, Osmanlı Devleti’nde önce Halep’e bağlı bir sancak ve daha sonra kaza olarak yönetilmiştir. Bu dönemde Antakya, Asi Nehri ile Habib Neccar Dağı arasındaki dar ve meyilli alanda yerleşmiş orta büyüklükte bir şehirdi. Osmanlı Devleti’nin Hatay’daki hakimiyeti 1918 yılına kadar devam etti.

3 Temmuz 1938’de Türk ve Fransız heyetleri arasında yapılan antlaşma ile Hatay’da eşit sayıda olacak şekilde toplam 5000 kişilik Türk ve Fransız askeri gücü konuşlandırıldı. Bu şekilde Hatay’ın statüsü korunmuş oldu. Türk Ordusu 4 Temmuz 1938’de Hatay’a girerek görevine başladı. Seçimler ile oluşturulan Hatay Meclisi 2 Eylül 1938’de toplanarak bağımsız Hatay Cumhuriyeti’ni ilan etti. Cumhurbaşkanlığına Tayfur Sökmen, Başbakanlığa ise Abdurrahman Melek seçildi.

Hatay Devlet Meclisi 23 Haziran 1939 tarihinde Türkiye Cumhuriyeti’ne iltihak kararı almıştır. 29 Haziran 1939’da “Hatay” adıyla bir vilâyet olarak Türkiye’ye katılmıştır.

2012 yılında çıkarılan 6360 sayılı kanun ile Hatay’da sınırları il mülki sınırları olan Büyükşehir Belediyesi kuruldu ve 2014 Türkiye yerel seçimlerinin ardından Büyükşehir Belediyesi çalışmalarına başladı.

İlin Altınözü, Antakya, Arsuz, Belen, Defne, Dörtyol, Erzin, Hassa, İskenderun, Kırıkhan, Kumlu, Payas, Reyhanlı, Samandağ ve Yayladağı olmak üzere 15 ilçesi vardır.

Akdeniz’deki önemli bir liman şehri olan İskenderun ve merkez ilçesi Antakya, ilin en büyük iki yerleşim yeridir ve en önemli geçim kaynağı portakal ve turunçgil tarlalarıdır.

İl topraklarının %46.1’ini dağlar, %33.5’ünü ovalar ve %20.4’ünü platolar oluşturur. İl topraklarının en önemli yükseltisini kuzey-güney hattında uzanan Nur Dağları (Amanos Dağları olarak da bilinir) oluşturur. Bu sıradağların en yüksek noktası ise Mığırtepe’dir (2.240 metre). Öteki önemli dorukların yüksekliği 2000 metreden azdır.

Amik Ovası ilin en önemli düzlüğüdür ve bu topraklarda tarım oldukça gelişmiştir. Diğer önemli düzlükler Erzin, Dörtyol, Payas, İskenderun ve Arsuz Ovası’dır.

Hatay il topraklarının ana çatısını Amanos Dağları oluşturur. Bu dağ sırası ile körfez arasında Erzin, Dörtyol, Payas, İskenderun ve Arsuz düzlüğü uzanır. Bu arazinin jeolojik yapısını peridotit, serpantin ve gabro gibi yeşil kütleler oluşturur. Amanos Dağları’nın bittiği noktada Kel dağı’nın başladığı kesimlerde yüzeysel kütleler vardır. Bir diğer önemli düzlük olan Amik Ovası’nda ise serpantin, plantum, peridotit ve gabro gibi sarı kütleler bulunmaktadır.

Hatay ilinin doğal bitki örtüsünü makiler ve ormanlar oluşturur. Maki türleri 4 – 5 metre boyunda ve tüylü yapraklı bitkilerdir. Bunlar 800 metre yükselti kuşağına dek yayılır. Mersin, defne, kekik ve lavanta ilde en çok rastlanan maki türleridir. Amanos Dağları’nın denize bakan yamaçlarında makilik alanlardan sonra 800 metreden 1200 metreye dek ardıç gibi ibreli ağaçlarla, meşe, kayın, kızılcık, kavak, çınar ve tespih gibi yapraklı ağaçlardan oluşan ormanlar bulunur. 1200 metrenin üzerinde, ibreli ağaçlardan kızılçam, karaçam, sedir ve yer yer ardıçlardan oluşan geniş ormanları bulunur.

Hatay’ın en önemli akarsuyu olan Asi Nehri, Lübnan Dağları ve Anti-Lübnan Dağları arasındaki Bekaa Vadisi’nde kaynayan akarsuların birleşmesiyle oluşur, Suriye topraklarından geçerek ilin güneydoğu sınırlarından girer. Afrin ve Karasu çaylarının birleşmesiyle oluşan Küçük Asi Çayı’nı aldıktan sonra Samandağ yakınlarında delta oluşturarak Akdeniz’e dökülür. Nehri besleyen öteki akarsular arasında Büyük Karaçay, Hüseyinli, Kavaslı ve Defne (Harbiye) dereleri sayılabilir. Asi Nehri Nil ile beraber ters akış yönüne sahip iki akarsudan biridir.

Amanos Dağları’nın batı yamaçlarından çıkarak Akdeniz’e dökülen küçük ve kısa akışlı Deliçay, Mersin Çayı, Arsuz Çayı, Gülcihan Çayı ve Burnaz Suyu gibi akarsular da vardır.

Hatay’da sulama amacı ile Karasu Çayı üzerinde inşa edilen Tahtaköprü Barajı, Karasu Çayı üzerinde inşa edilen Yayladağı Barajı Beyazçay üzerinde inşa edilen Yarseli Barajı ve Zilli Çayı üzerinde inşa edilen Arsuz Gönen Barajı bulunmaktadır.

Amik Ovası’nın orta kısımlarında yer alan Amik Gölü, 1970’li yıllarda tamamen kurutulmuş ve tarıma açılmıştır. Diğer önemli göller ise Gölbaşı ve Yenişehir Gölü’dür. Bunların yanında Yayladağı yolu üzerinde Kızılgöl’de vardır. Bu göl yazları kurur kışlar ise göl su ile dolar.

Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü’nün yaptığı araştırmalara göre il genelinde altın, aluminyum, asbest, demir, dolomit, fosfat, kireçtaşı, krom, manyezit ve mermer rezervleri bulunmaktadır.

İskenderun’da yer alan 53 bin ton toplam rezervli krom yataklarında üretim yapılmaktadır. Demir, boksitin toplam rezervinin 264 bin tonluk bölümü İskenderun’da toplanmıştır. Hatay’da yer alan madenlerden biri de demir’dir. 1 milyon 604 bin 400 ton toplam rezervli demir yatakları Dörtyol, İskenderun, Kırıkhan ve Yayladağı ilçelerindedir. Demir’in İskenderun’daki toplam rezervi 254 bin 400 tondur. İlin asbest varlığının tümü Arsuz ilçesindedir. Asbestin toplam rezervi 3 milyon 523 bin 300 tondur. Hatay’daki mermer damarlarının rezervi bilinmemektedir. İlin diğer madenleri arasında İskenderun’daki 5 milyon ton toplam 100 milyon ton jeolojik rezervli çimento ham maddesi bulunmaktadır.

1952- Mısır’da Cemal Abdül Nasır liderliğindeki Hür Subaylar Hareketi, Kral Faruk’u devirdi ve monarşiye son verdi.

1967- Detroit, Michigan’da ABD tarihinin en kanlı ayaklanmalarından biri başladı. Olaylar sona erdiğinde, geride 43 ölü, 342 yaralı ve yaklaşık 1400 yanmış bina kaldı.

1974- Kıbrıs’ta üç günlük harekatta 57 şehit, 184 yaralı ve 242 kayıp verildi.

1983- Sri Lanka’daki Budist çoğunluk, yaklaşık 3.000 Tamili öldürmüştü, 400.000 civarında Tamil komşu ülkelere kaçtı. Olay Sri Lanka tarihine Kara Temmuz olarak geçti.

2005- Mısır’ın Şarm El-Şeyh kentinin üç ayrı noktasında patlayan bombalar 88 kişinin ölümüne yol açtı.

Doğumlar:

1882- Kâzım Karabekir, Türk asker ve siyasetçi;

Musa Kâzım Karabekir (23 Temmuz 1882, İstanbul – 26 Ocak 1948, Ankara), Türk asker ve siyasetçi. “Alçıtepe Kahramanı” namıyla tanınır. Kurtuluş harbini başlatan komutanların arasında yer alarak Doğu Cephesi’nde gösterdiği başarılardan dolayı Kırmızı-Yeşil şeritli İstiklâl Madalyası ile taltif edildi.

1894- Alfred Kinsey, Amerikalı biyolog, entomoloji ve zooloji profesörü (ö. 1956)

1906- Vladimir Prelog, Hırvat-İsviçreli kimyacı ve Nobel Kimya Ödülü sahibi (ö. 1998)

1908- Behçet Kemal Çağlar, Türk şair (ö. 1969)

1924- Gazanfer Bilge, Türk güreşçi ve iş adamı (ö. 2008)

1964- Bekir Ilıcalı, Türk iş adamı ve Erzurumspor Başkanı

Ölümler:

1916- William Ramsay, İskoç kimyacı ve Nobel Kimya Ödülü sahibi (d. 1852)

1941- Kamil Akdik, Türk hattat (d. 1861)

1967- Ahmet Kutsi Tecer (d. 1901), Türk şair, yazar ve eğitimci;

Halk kültürü alanında çalışmaları ile tanınır. Çalışmaları, Karacaoğlanve Yunus Emre’nin hayatına ışık tutmuştur. Ünlü halk şairi Aşık Veysel’i Türkiye’ye tanıtan, halk müziği derlemecisi Muzaffer Sarısözen’i keşfeden kişidir.

1930’larda adını şiir alanında duyuran edebiyatçının en çok bilinen eseri, Münir Ceyhan tarafından bir okul şarkısı haline getirilen ‘Orada Bir Köy Var Uzakta’ adlı şiirdir.

1971- Van Heflin, Amerikalı aktör (d. 1910)

1972- Suat Derviş, Türk gazeteci ve yazar (d. 1903)

1991- Ertan Anapa, Türk hafif müziği sanatçısı (d. 1939)

1999- Hasan, Fas Kralı (d. 1929)

2007- Ernst Otto Fischer, Alman kimyacı ve Nobel Kimya Ödülü sahibi (d. 1918)

2007- Zahir Şah, Afganistan Şahı (d. 1914)

2007- Ziya Demirel, Türk tiyatro sanatçısı ve yönetmen (d. 1919)

2008- Fethi Naci, Türk yazar ve eleştirmen (d. 1927)

24 TEMMUZ

1823- Şili’de kölelik yasaklandı.

1866- Tennessee, Amerikan İç Savaşı sonrasında birliğe tekrar kabul edilen ilk eyalet oldu.

1915- Chicago’da yolcu gemisi battı: 845 kişi öldü.

1923- Günümüz Türkiye’sinin sınırlarının çizildiği Lozan Muâhedesi (Antlaşması) imzalandı.

1936- İspanya hükümeti iç savaş nedeniyle dünyadan yardım istedi.

1963- TÜBİTAK’ın kuruluşu;

Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu, kısaca TÜBİTAK, Türkiye’de bilim ve teknolojiyi teşvik etme, yönlendirme ve popülerleştirmeyi amaçlayan, Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın “ilgili” kuruluşlarından olup özel hukuk hükümlerine tâbidir.

Websitesi: http://www.tubitak.gov.tr/

TÜBİTAK, Türkiye’nin planlı ekonomidönemine geçişiyle birlikte, 24 Temmuz 1963 tarih ve 11462 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe giren, 17 Temmuz 1963 tarihli 278 sayılı kanun ile kurulmuştur. Başlangıçtaki misyonu bilimsel araştırmaları ve genç bilim insanlarını desteklemek iken, bugün bünyesinde barındırdığı onlarca birimle birlikte, tarım politikalarının yönlendirilmesinden, Ar-Ge projelerinin desteklenmesine kadar farklı alanları kapsayan bir misyona sahiptir.

1943- Dünya Savaşı: İngiliz ve Kanada uçakları geceleri, ABD uçakları gündüzleri Hamburg’u bombaladı. Kasım’da operasyon bittiğinde 9.000 ton patlayıcı kullanılmış, 30.000 den fazla insan ölmüş ve 280.000 bina yıkılmış olacaktı.

1950- Gazeteciler Cemiyeti sansürün kaldırılışını Basın Bayramı ilân etti.

1955- Ekrem Koçak, 800 metrede Akdeniz Oyunları rekoru kırarak birinci oldu.

1959- Irak’ta 1000 kadar Kerkük Türkmeni’nin katledildiği açıklandı.

1968- Polisin İstanbul Teknik Üniversitesi Yurdu’nu bastığı sırada dövdüğü gençlerden Hukuk Fakültesi öğrencisi Vedat Demircioğlu sekiz gün komada kaldıktan sonra öldü.

1974- Yunanistan’da yedi yıldır süren cunta yönetimi sona erdi; sürgündeki Konstantin Karamanlis hükümeti kurmak üzere geri döndü.

1977- Dört gün süren Libya-Mısır savaşı sona erdi.

1985- Yeşilköy Havaalanı’na, Atatürk Havalimanı adı verildi.

Doğumlar:

1860- Alphonse Mucha, Çek ressam ve grafik sanatçısı (ö. 1939)

1936- Dan Inosanto, Amerikalı dövüş sanatları hocası ve Bruce Lee’nin öğrencisi

1956- Mehmet Ali Aydınlar, Türk iş adamı ve Türkiye Futbol Federasyonu’nun Başkanlarından

1984- Debby Stam, Hollandalı voleybolcu

1989- Eko Yuli Irawan, Endonezyalı halterci

1997- Emre Mor, Türk futbolcu

Ölümler:

1862- Martin Van Buren, ABD’nin 8. Başkanı (d. 1782)

1974- James Chadwick, İngiliz fizikçi ve Nobel Fizik Ödülü sahibi (d. 1891)

1986- Fritz Albert Lipmann, Alman asıllı Amerikalı biyokimyacı ve Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü sahibi (d. 1899)

1995- Sadık Ahmed, Batı Trakyalı Türk tıp doktoru ve siyasetçi (Batı Trakya Türkleri’nin hakları için verdiği mücadele ile tanınan) (d. 1947)

2004- Bob Azzam, Lübnan asıllı Mısır doğumlu Fransız şarkıcı (d. 1925)

2007- Albert Ellis, Amerikalı psikoterapist (d. 1913)

25 TEMMUZ

711- Tarık bin Ziyâd, İspanya’yı fethetti.

1543- Estergon Kuşatması: Avusturya Arşidüklüğü’nün elindeki Estergon, Osmanlı Devleti tarafından kuşatıldı ve yaklaşık iki hafta süren kuşatma sonrasında şehir Osmanlı egemenliğine girdi.

1814- George Stephenson’ın yaptığı lokomotif çalıştı.

1909- Louis Blériot’nun uçağı ile ilk kez Manş denizi aştı.

1923- İzmirspor, Eşrefpaşa’nın ileri gelenleri tarafından kuruldu.

1936- Adolf Hitler, İtalya’nın Habeşistan’ı ilhâkını tanıdı.

1943- Benito Mussolini’nin iktidardan düşürülmesiyle faşizm İtalya’da yasa dışı ilan edildi;

Benito Amilcare Andrea Mussolini (29 Temmuz 1883, Predappio – 28 Nisan 1945, Giulino di Mezzegra), Ulusal Faşist Parti’nin kurucusu ve lideri olan İtalyan politikacı, devlet adamı. 31 Ekim 1922 ve 25 Temmuz 1943 tarihleri arasında İtalya Krallığı’nın başbakanı, 23 Eylül 1943 ve 25 Nisan 1945 tarihleri arasında ise İtalyan Sosyal Cumhuriyeti’nin devlet başkanı olarak görev yaptı. Dünya Savaşı öncesinde ve savaş sırasında önemli bir rol oynamıştır. Adolf Hitler ile birlikte faşizmin en önemli isimlerinden birisidir. Politikacı olmanın yanı sıra bir gazeteci ve öğretmendi.

1950- Bakanlar Kurulu Kore’ye 4500 kişilik bir askeri birlik göndermeye karar verdi.

1951- Şair Nâzım Hikmet’in Bakanlar Kurulu tarafından Türk vatandaşlığından çıkarılmasına karar verildi.

1957- Bursa’da askeri uçak düştü: 15 ölü, 19 yaralı.

1958- Sovyetler Birliği, Türkiye’ye nota verdi: “Türkiye’nin Irak’a girmesi kötü sonuçlar doğurur.”

1959- Türkiye, Kerkük Türkmenleri için Irak’tan teminat istedi.

1967- Anayasa Mahkemesi, sosyalizmin Anayasa’ya aykırı olmadığına karar verdi.

1978- Dünyanın ilk tüp bebeği Louise Brown doğdu.

1981- DİSK İlerici Deri-İş Sendikası Genel Başkanı Kenan Budak, İstanbul Yedikule’de polisler tarafından vurularak öldürüldü.

1984- Salyut 7 kozmonotu Svetlana Savitskaya, uzayda yürüyen ilk kadın unvanını aldı.

1992- Kürdistan Demokrat Partisi lideri Mesut Barzani ve Kürdistan Yurtseverler Birliği lideri Celal Talabani’ye diplomatik Türk pasaportu verildiği açıklandı.

2000- Concorde uçağı Paris’ten kalkıştan kısa bir süre sonra düştü; 100 yolcu ve 9 mürettebattan kurtulan olmadı.

2005 – Mustafa Bumin’in yaş haddinden emekliye ayrılmasıyla boşalan Anayasa Mahkemesi Başkanlığına 59’uncu turda Tülay Tuğcu seçildi. Tuğcu, yüksek mahkemenin ilk kadın başkanı oldu.

Doğumlar:

1857- Koca Yusuf (ö. 1898), Deliormanlı efsanevî Türk güreşçi;

Koca Yusuf (Yusuf İsmail), bugün Bulgaristan’da bulunan, Karalar-Şumnu’da doğdu.

Şumnulu Dursun Pehlivan, Nasuhçulu Kel İsmail Pehlivan, Pomak Osman tarafından eğitilmiştir.

Mindere çıkan ve grekoromen güreşi yapan ilk Türk pehlivanı olduğu sanılmaktadır. 1885 yılında Kırkpınar başpehlivanı olmuş; 1894 yılından itibaren Avrupa ve ABD’de devrin en ünlü güreşçileri ile güreşmiştir. 138 kilo sıkletindeki sporcu, 1.88 metre boyundaydı. ABD turnesinden ülkesine dönerken bir gemi kazasında yaşamını yitirdi.

1905- Elias Canetti, Bulgar modernist romancı, oyun yazarı ve Nobel Edebiyat Ödülü sahibi (ö. 1994)

1910- Adalet Cimcoz, Türk seslendirme sanatçısı, çevirmen, eleştirmen ve yazar (ö. 1970)

1917- Osman Yüksel Serdengeçti, Türk siyasetçi ve gazeteci (ö. 1983)

1920- Rosalind Franklin, İngiliz bilim insanı (ö. 1958)

1926- Cüneyd Orhon, Türk kemençe sanatçısı (ö. 2006)

1935- Adnan Kaşıkçı, Suudi iş adamı (ö. 2017)

Ölümler:

1944- Reza Şah Pehlevi (d. 1878), İran Şahı;

1925-1941 arasında İran’ın şahı. Büyük Reza Şah adıyla da tanınır. Kaçar Hanedanı’nın son şah olan Ahmet Kaçar’ı devirerek Pehlevi Hanedanı’nı kurdu. Kurduğu Pehlevi rejimi laik, ulusalcı, faşist, militarist bir rejimdi.

Bazıları tarafından İran’ın atası ve büyük önderi sayılan Pehlevi, ülkeyi terk etmek zorunda kaldı. İngilizler ilk önce onu Mauritius adasına götürdüler. Reza Şah alışkın olmadığı tropikal havadan dolayı hastalandı. Uzun uğraşlar sonucu İngilizler onu Güney Afrika’daki Johannesburg’a götürmeyi kabul ettiler. Reza Şah, 25 Temmuz 1944’te Johannesburg’da öldü. Ölümü pek çok entelektüel kimselerce İngilizler tarafından tezgâhlanmıştı, ama hiçbir zaman doğrulanmadı. Doktoru onun hazımsızlığı olduğunu söyledi, bilinen kalp problemi yoktu.

Ölümünden sonra cesedi Mısır’da mumyalandı ve Kahire’de saklandı. Yıllar sonra mumyası ülkeye geri geldi ve Ray kentinde hazırlanan mozolesine törenle gömüldü. İran meclisi ölümünden sonra ona “Büyük” lakabını verdi. 1979 İran İslam Devriminden sonra mozolesi Sadık Halkalı tarafından, Ayetullah Humeyni’nin onayıyla yıkıldı.

2016- Ünlü tarihçi Halil İnalcık, 100 yaşındayken hayata gözlerini yumdu (d. 1916)

26 TEMMUZ

1476 – Boğdan kalesi Osmanlı ordusu tarafından fethedildi.

1552- Temeşvar kalesi Osmanlı ordusu tarafından fethedildi;

Temeşvar (Rumence: Timișoara) Romanya’nın batı kesiminde, Temeş ilinin merkezi şehri. 2011 yılı itibarıyla Romanya’nın üçüncü büyük şehri olan Temeşvar, sosyal, ekonomik ve kültürel olarak Batı Romanya’nın ana merkezidir. Belgrad’ın yaklaşık 130 km kuzeydoğusunda, akışı kanallarla düzenlenmiş Bega Nehrinin kıyısında yer alır.

1581- Utrecht Birliği’ne bağlı Kuzey Hollanda eyaletleri (Güney Hollanda, Zeeland, Utrecht, Gelderland, Overijssel, Groningen ve Friesland) İspanya Kralı Felipe’den bağımsızlıklarını ilân ettiler.

1788- New York, ABD Anayasası’nı onaylayarak ABD’nin 11. eyaleti oldu.

1914- Sırbistan ve Bulgaristan diplomatik ilişkilerini kestiler.

1923- İskoç mühendis John Logie Baird, ilk mekanik televizyonun patentini aldı.

1933- Adolf Hitler, görme, duyma gibi sorunları olan engelli Almanların kısırlaştırılacağını açıkladı.

1944- Dünya Savaşı: Sovyet ordusu Batı Ukrayna’ya girerek Nazi işgaline son verdi.

1944- Dünya Savaşı: İlk Alman V-2 roketi Birleşik Krallık topraklarına düştü.

1951- Türkiye’deki ilk petrol Raman dağı yöresinde bulundu.

1952- Mısır Kralı Faruk, Hür Subaylar Örgütü tarafından tahtından indirildi. Tahtı oğlu II. Fuad’a devretti.

1956- Dünya Bankası’nın Assuan Barajı’nın inşasını desteklemekten vazgeçmesi üzerine Mısır Devlet Başkanı Cemal Abdül Nasır, Süveyş Kanalı’nı millileştirdi.

1957- Guatemala Devlet Başkanı Carlos Castillo Armas, bir suikast sonucu öldürüldü.

1963- Eski Yugoslavya, Üsküp’te (Makedonya) deprem: 1.100 ölü, 100 bin insan sokakta.

1967- Tunceli’nin Pülümür ilçesinde Richter ölçeğine göre 6 büyüklüğünde deprem: 95 ölü, 127 yaralı.

1974- Yedi yıl süren askeri rejimden sonra, Yunanistan’da Konstantin Karamanlis’in Başbakanlığında sivil hükümet kuruldu.

1974- Kıbrıs için ateşkes görüşmelerine Dışişleri Bakanı Turan Güneş katıldı. Güneş, “Ateşkes belli haklarımızı kullanmamamız manasına gelmez” dedi.

1994- Rusya Devlet Başkanı Boris Yeltsin, Rus askerlerinin Estonya’dan çekilmesini onayladı.

1995- İstanbul Altın Borsası açıldı.

Doğumlar:

1955- Asıf Ali Zerdari, Pakistan Devlet Başkanı

Ölümler:

1867 – Otto, Yunanistan’ın ilk Kralı (d. 1815)

1993- İbrahim Minnetoğlu, Türk şair, gazeteci ve köşe yazarı (d. 1920)

2013- Şefika Ahundova, Azerbaycanlı besteci (d. 1924)

27 TEMMUZ

1302- Osmanlı Beyliği ile Bizans İmparatorluğu arasındaki Koyunhisar Savaşı, Osman Gazi’nin zaferiyle sonuçlandı.

1538 – Aden’in (Yemen) Süleyman Paşa tarafından fethi.

1921- Toronto Üniversitesi’nden biyokimyacı Frederick Banting’in başında bulunduğu araştırmacılar, insülin hormonunu keşfettiklerini açıkladılar.

1953- İki milyondan fazla kişinin öldüğü Kore Savaşı sona erdi. Ateşkes anlaşması Panmuncon’da imzalandı.

1957- Kıbrıs’ta Türk Mukavemet Teşkilâtı kuruldu.

1964- Amerika Birleşik Devletleri’nde siyahlar, Federal Mahkeme’ye başvurma hakkını elde etti.

1971- Türkiye – Ortak Pazar, Geçici Ticaret Anlaşması imzalandı.

2002- Ukrayna’da hava gösterisi sırasında bir savaş uçağının (Su-27) düşmesi sonucu izleyicilerden 77 kişi öldü.

Doğumlar:

1612 – IV. Murat, Osmanlı’nın 17. Padişahı (ö. 1640)

1848- Loránd Eötvös, Macar fizikçi (ö. 1919)

1881- Hans Fischer, Alman kimyager (ö. 1945)

Ölümler:

1759- Pierre Louis Maupertuis, Fransız düşünür ve bilim adamı (d. 1698)

1844- John Dalton, İngiliz fizikçi ve kimyageri (d. 1766)

1970- António de Oliveira Salazar, Portekizli diktatör (d. 1889)

1980- Muhammed Reza Pehlevi, İran Şahı (d. 1919)

28 TEMMUZ

Dünya Hepatit Günü

1402- Osmanlı Padişahı Yıldırım Bayezid, Ankara Savaşı’nda Timur’a yenilerek esir düştü; Osmanlı Devleti’nde Fetret Devri başladı.

1794- Fransız devrimci lider Maximilien Robespierre, giyotinle başı kesilerek idâm edildi.

1808- Sultan İkinci Mahmud’un tahta çıkışı.

1821- Arjantinli general Jose de San Martin, Lima’ya girerek Peru’nun İspanya’dan bağımsızlığını ilân etti.

1914- Birinci Cihan Harbi (Dünya Savaşı) başladı.

1929- Savaş esirlerine ilişkin Cenevre Konvansiyonu, 48 ülke tarafından imzalandı.

1943- Dünya Savaşı: İngiliz hava kuvvetlerinin Hamburg’u bombalaması sonucu çıkan yangınlarda 42.000 Alman sivil öldü.

1945- Bir B-25 Mitchell bombardıman uçağı, New York’ta Empire State binasının katına çarptı ve 24 kişi öldü.

1965- Vietnam Savaşı: ABD Başkanı Lyndon B. Johnson, Güney Vietnam’daki Amerikan güçlerinin sayısının 75.000’den 125.000’e çıkarılmasını istedi.

1976- Çin’in Tangşan bölgesinde meydana gelen 8,2 şiddetindeki depremde 769 kişi öldü, 164.851 kişi yaralandı.

1992- Barselona’da yapılan Olimpiyat Oyunlarında, halterci Naim Süleymanoğlu, 60 kiloda şampiyon oldu.

2000- Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, kapatılan Reraf Partisi Genel Başkanı Necmeddin Erbakan’ın, hakkındaki hapis cezasının durdurulması için yaptığı başvuruyu reddetti.

2002- TÜPRAŞ yakınındaki Akçagaz Dolum Tesisleri’nde yangın çıktı. 2,5 saatte kontrol altına alınabilen yangın, 3 trilyon lira zarara yol açtı.

2008- Türkiye’de, iktidar partisi AKP’ye kapatma istemi ile açılan dava görüşülmeye başlandı.

Doğumlar:

1635- Robert Hooke, İngiliz bilim adamı (ö. 1703)

1904- Pavel Alekseyeviç Çerenkov, Nobel Fizik Ödülü sahibi Rus fizikçi (ö. 1990)

1909- Aenne Burda, Alman girişimci, moda ve dikiş dergisi Burda’nın sahibi (ö. 2005)

1915- Charles Hard Townes, Nobel Fizik Ödülü sahibi Amerikalı fizikçi (ö. 2015)

1929- Jacqueline Kennedy Onassis, ABD başkanlarından John F. Kennedy’nin eşi (ö. 1994)

1938- Alberto Fujimori, Peru devlet başkanı

1945- Faruk Süren, Türk iş adamı, Galatasaray eski başkanı

1954- Hugo Chávez, Venezuela devlet başkanı (ö. 2013)

Ölümler:

1808- III. Selim, İstanbul’da Padişah IV. Mustafa’nın emriyle katledildi (d. 1761)

1844- Joseph Bonaparte, Napolyon Bonapart’ın kardeşi, Napoli ve İspanya kralı (d. 1768)

1968- Otto Hahn, Nobel Kimya Ödülü sahibi Alman kimyacı (d. 1879)

1993- Cemal Madanoğlu, 27 Mayıs Darbesinin komutanı Emekli Korgeneral (d. 1907)

2002- Archer John Porter Martin, İngiliz kimyager ve Nobel Kimya Ödülü sahibi (d. 1910)

2006- Ayşen Tekin, Türk sinema ve dizi oyuncusu, seslendirme sanatçısı (d. 1953)

29 TEMMUZ

1900- İtalya Kralı Umberto, Gaetano Bresci adlı bir anarşist tarafından öldürüldü.

1921- Adolf Hitler, Nasyonal Sosyalist Alman İşçi Partisi’nin başkanı oldu.

1948- Yaz Olimpiyatları: Dünya Savaşı nedeniyle 12 yıldır yapılamayan olimpiyatlar Londra’da başladı.

1953- TCDD işletmesi kuruldu.

1957- Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu (AEK) kuruldu.

1958- NASA kuruldu.

1959- Vatan gazetesi sahibi ve başyazarı Ahmet Emin Yalman, Pulliam davasından 1 sene 3 ay hapis cezası aldı.

1960- Havadis gazetesi, sıkıyönetimce tahrikçi ve ayrılıkçı yayın yaptığı iddiasıyla 10 gün süreyle kapatıldı.

1965- Türkiye, Dünya Daktilo Şampiyonası’nda şampiyon oldu.

1967- Venezuela’nın Karakas kentinde deprem: yaklaşık 500 kişi öldü.

1975- Ankara’nın CHP’li Belediye Başkanı Vedat Dalokay işçi maaşlarını ödeyemediğini ve hükümetin de yardım etmediğini açıkladı. Dalokay, hükümeti protesto için üç günlük açlık grevine başladı.

1986- Türkiye Komünist Partisi davası sonuçlandı; 74 sanık, 4 aydan 15 yıla kadar hapis cezaları aldı, 40 sanık beraat etti.

1988- Almanya’da bulunan Melike Demirağ ve Şanar Yurdatapan’ın “İstanbul’da Olmak” ve “Anadolu” kasetlerinin Türkiye’de yayınlanması, Bakanlar Kurulu’nca yasaklanmıştı. Danıştay’a açılan karşı dava reddedildi.

1992- Eski Deniz Kuvvetleri komutanı, emekli Oramiral Kemal Kayacan silahlı saldırıda öldürüldü. Saldırıyı Dev-Sol örgütü üstlendi.

2005- Astronomlar, Güneş Sistemi’nde Eris adını verdikleri bir cüce gezegen keşfettiklerini duyurdular.

Ölümler:

1099- Urbanus, Birinci Haçlı Seferi’ni başlatan Papa (d. 1042)

1890- Vincent Van Gogh, Hollandalı ressam (d. 1853)

1951- Ali Sami Yen, Galatasaray kulübünün kurucularından (d. 1886)

1960- Hasan Saka, eski başbakanlardan (d. 1886)

1982- Vladimir Zworykin, Rus fizikçi ve mucit (d. 1889)

2008- Şevki Vanlı – Türk mimar (d. 1926)

Söz Sende (Yorum Yap)